Ta strona używa plików cookies (ciasteczka) w celach statystycznych oraz by zwiększyć komfort korzystania z serwisu.     [x] zamknij
Każdy, kto wierzy, że wzrost wykładniczy może trwać w nieskończoność w skończonym świecie, jest albo szaleńcem, albo ekonomistą.
Kenneth Boulding
HOME TEST ŚWIADOMOŚCI FINANSOWEJ

Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii: Jean Tirole laureatem

Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii otrzymał francuski ekonomista Jean Tirole. Jest on dyrektorem naukowym instytutu ekonomii przemysłowej na uniwersytecie w Tuluzie. W swej książce "Teoria finansów przedsiębiorstwa" próbuje opracować jednolitą teorię funkcjonowania przedsiębiorstw w dzisiejszych czasach.

Jean Tirole prowadzi badania nad systemami zarządzania w dużych i średnich przedsiębiorstwach. Łączy doświadczenia socjologii pracy z ekonometrycznymi narzędziami badawczymi. Profesor Tirole jest jednym z pierwszych uczonych stosujących teorie gier do ekonomicznej analizy efektywności systemów motywacyjnych i przepisów prawnych zarówno na poziomie administracji państwowej, jak i korporacji.


Sylwetka laureata Nagrody Nobla


61-letni francuski profesor ekonomii Jean Tirole, uhonorowany w poniedziałek ekonomicznym Noblem, jest od lat uznawany za jednego z największych znawców regulacji rynku i był uważany za jednego z faworytów do otrzymania tej prestiżowej nagrody.


W werdykcie Szwedzka Królewska Akademia Nauk napisała, że Francuz dostał nagrodę za "analizę siły rynku i regulacji", a tegorocznego laureata nazywa "jednym z najbardziej wpływowych ekonomistów naszej epoki". W szczególności doceniono go za prace z zakresu oligopoli, czyli rynków, na których większość ma niewielka grupa potężnych firm, co zaburza konkurencję.


Tirole wykazał, że to, jak rządy regulują poszczególne rynki, powinno wynikać z ich specyfiki, bowiem odgórne regulacje takie same dla wszystkich mogą zrobić więcej złego niż dobrego. Jego prace w tym zakresie dotyczą różnych dziedzin gospodarki - od banków po firmy telekomunikacyjne.


Dla rządów wyniki prac Tirole'a to wskazówka, jak sprawić, by wielkie firmy były bardziej wydajne i przynosiły większe zyski bez szkody dla konkurencji na rynku i konsumentów.


Tirole urodził się w Troyes na wschód od Paryża w 1953 r. Jego ojciec był lekarzem. On sam wybrał początkowo studia politechniczne w Paryżu (budownictwo dróg i mostów), a potem matematykę na jednym z paryskich uniwersytetów. Potem wyjechał na prestiżowy Massachusetts Institute of Technology, gdzie w 1981 r. pod kierunkiem innego ekonomicznego noblisty, Erica Maskina, dostał doktorat z ekonomii i rozpoczął błyskotliwą karierę.


Do Tuluzy przyjechał w 1991 r., by na tamtejszym uniwersytecie zostać jednym z twórców Instytutu Ekonomii Przemysłowej, który stał się kolebką "szkoły tuluskiej" w ekonomii. Wychodząc od teorii gier i teorii informacji, zajmował się tam nie tylko kwestiami regulacji rynków i szerzej - konkurencją, ale także systemami bankowymi, finansami przedsiębiorstw, gospodarką międzynarodową a także związkami między gospodarką a psychologią.


Tirole chętnie zabiera publicznie głos na ważne tematy z pogranicza gospodarki i spraw społecznych. W 2003 r. wraz z Olivierem Blanchardem zaproponował wprowadzenie we Francji podatku od zwolnień pracowników a jednocześnie zniesienie umów o pracę na czas określony i nieokreślony. W ich miejsce proponował jeden rodzaj kontraktu gwarantujący pracownikom coraz większe prawa wraz z rosnącym stażem pracy.


Od początku kryzysu w 2008 r. wiele razy wypowiadał się na temat regulacji sektora finansowego. Zajmował się także światowymi negocjacjami klimatycznymi.


O tym, że dziennik "Wall Street Journal" wymieniał go jako czołowego faworyta do Nobla, o ile uwaga Szwedzkiej Królewskiej Akademii Nauk skieruje się ku badaczom regulacji rynków i finansów, pisał w niedzielę jego autoryzowany fanpage na Facebooku. W październiku jeszcze kilka innych razy były tam cytowane doniesienia mediów o ogromnych szansach Francuza na Nobla. On sam w poniedziałek wiadomość o nagrodzie uznał w rozmowie z AFP za "niespodziankę".


Tirole otrzymał szereg doktoratów honoris causa różnych uczelni na świecie. Jest też laureatem licznych odznaczeń i nagród francuskich, w tym najważniejszej z nich - Złotego Medalu Krajowego Centrum Badań Naukowych w 2007 r.


O nagrodzie


Nagrodę Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych przyznano po raz pierwszy w 1969 roku dwóm naukowcom: Duńczykowi Janowi Tinbergenowi i Norwegowi Ragnarowi Frischowi za "rozwój i zastosowanie modeli dynamicznych do analizy procesów ekonomicznych". Nagroda przyznawana jest przez Komitet Noblowski.


Do 2009 roku laureatami tej nagrody byli wyłącznie mężczyźni; pierwszą nagrodzoną kobietą była Elinor Ostrom, którą wyróżniono za analizę ekonomicznych aspektów zarządzania. Do 2008 roku 85 proc. laureatów ekonomicznego Nobla stanowili Amerykanie.
Kontrowersje wokół nagrody


Do dziś przyznawaniu tej nagrody towarzyszą kontrowersje; ustanowieniu jej sprzeciwia się prawnuk Alfreda Nobla, szwedzki obrońca praw człowieka Peter Nobel, który uważa, że nazwanie jej nagrodą imienia jego przodka, to nadużycie rodowego nazwiska, zwłaszcza, że nikt w tej rodzinie nie miał nigdy zamiaru ustanawiania nagrody w dziedzinie ekonomii.


Oprotestowane zostało przyznanie w 1976 roku nagrody Miltonowi Friedmanowi za "osiągnięcia w dziedzinie analizy konsumpcji, historii i teorii monetarnej oraz za przedstawienie złożoności polityki stabilizacyjnej". Kontrowersji nie wzbudziły jednak teorie naukowe Friedmana, lecz jego domniemane poparcie dla chilijskiego dyktatora Augusto Pinocheta. Czterech laureatów Nagrody Nobla napisało list do "New York Timesa", by zaprotestować przeciw wyróżnieniu Friedmana. Sam laureat tłumaczył, że nie popierał Pinocheta, ani nie był jego doradcą. Jego krytycy wytknęli mu jednak, że pojechał z serią wykładów do Chile zaledwie rok po obaleniu prezydenta Salvadore Allende.


Najsłynniejsi laureaci


Najsłynniejszym - w kulturze popularnej - laureatem tej nagrody został w 1994 roku John Forbes Nash za „pionierską analizę równowagi w teorii gier niekooperacyjnych". Luźno oparty na jego biografii film "Piękny umysł" otrzymał cztery Oscary i spopularyzował upiększoną historię chorego na schizofrenię naukowca. Przyznanie mu nagrody również było źródłem kontrowersji, zarówno ze względu na chorobę, jak i głoszone przez niego poglądy.


Znany austriacki filozof i ekonomista Friedrich August von Hayek, nagrodzony w 1974 roku za "pionierską pracę w dziedzinie teorii pieniądza i wahań gospodarczych oraz za pogłębioną analizę współzależności zjawisk ekonomicznych, społecznych i instytucjonalnych" ogłosił, że żaden ekonomista nie powinien otrzymywać Nagrody Nobla, bowiem prestiż spływa wtedy na osobę, która ma dzięki niemu ogromny "wpływ na laików: polityków, dziennikarzy, urzędników państwowych i opinię publiczną". Zaś dokonania noblistów z dziedziny nauk ścisłych są stale weryfikowane przez ekspertów, którzy nie pozwalają laureatowi popaść w przesadną dumę.


Fundacja Noblowska powstała 113 lat temu. Rok później, czyli w 1901 r., cztery lata po śmierci Nobla, wręczono po raz pierwszy nagrody. Zgodnie z tradycją są one wręczane laureatom w kolejne rocznice śmierci fundatora - 10 grudnia, a ogłaszane około dwa miesiące wcześniej.


W tym roku po raz pierwszy w historii zaostrzono środki bezpieczeństwa, co spowoduje, że nie wszyscy chętni będą mogli wysłuchać werdyktu na żywo. Dotychczas wystarczyło zgłosić swój udział, a jeszcze kilka lat temu po prostu przyjść niemal z ulicy. Jak tłumaczył sekretarz Akademii Peter Englund, "z roku na rok przychodzi coraz więcej osób, niestety nie ma fizycznej możliwości, by wszystkich pomieścić".

 

 

Źródło: PAP

 
memes.pl S.A.
ul. Kruczkowskiego 6, 00-412 Warszawa
tel. +48 22 370 23 23
e-mail: biuro@memes.pl
Polityka prywatności